ΤΑ ΜΠΛΟΚΙΑ

Ειδήσεις και αναλύσεις από τη Λέσβο και την Ελλάδα με αριστερή ματιά!

Πρώτο Θέμα Τόπος

«Να εκκενωθεί άμεσα το Καρά Τεπέ λόγω συγκέντρωσης μολύβδου»

Την άμεση εκκένωση του προσωρινού κέντρου υποδοχής και ταυτοποίησης στο Μαυροβούνι Λέσβου (Καρά Τεπέ) ζητούν με ανακοίνωσή τους 20 ανθρωπιστικές οργανώσεις, λόγω των ανησυχιών για συγκέντρωση μολύβδου στην περιοχή, ενώ σε προηγούμενή τους ανακοίνωση, και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καλούν σε άμεση αντίδραση τις ελληνικές αρχές και την ΕΕ για να μεταφέρουν τους ανθρώπους σε ασφαλές μέρος άμεσα.

Την υπόθεση έφερε στο «φως» ρεπορτάζ του Al Jazeera με τίτλο «Φόβοι για δηλητηρίαση από μόλυβδο σε ελληνικό προσφυγικό καμπ χτισμένο σε πεδίο βολής» στον οποίο είναι εκτεθειμένοι οι πρόσφυγες, αναφερόμενο στο Καρά Τεπέ.

Με καθυστέρηση μηνών μετά την αποκάλυψη, η κυβέρνηση παραδέχτηκε τη συγκέντρωση μολύβδου, στις 23/1, κάνοντας λόγο για συγκέντρωση μολύβδου ανώτερη των αποδεκτών ορίων σε τμήμα της δομής εκτός της κατοικημένης περιοχής.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, ζήτησαν αμέσως εξηγήσεις από την κυβέρνηση για το γεγονός ότι καθυστέρησε τόσο πολύ η ενημέρωση για ένα τόσο σοβαρό κίνδυνο για  την ανθρώπινη υγεία, με τρομακτικές επιπτώσεις και ζητούν την άμεση μεταφορά των προσφύγων σε ασφαλές μέρος χαρακτηρίζοντας «ντροπή για την ΕΕ και την ελληνική κυβέρνηση» να γνωρίζουν ότι οι άνθρωποι έχουν εκτεθεί σε έναν τέτοιο κίνδυνο.

Παράλληλα, ανέφεραν ότι σύμφωνα με ιατρικές μελέτες «ακόμα και χαμηλά επίπεδα μολύβδου σχετίζονται με θάνατο από καρδιαγγειακές βλάβες, ενώ η έκθεση σε μόλυβδο σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία», ενώ προσθέτουν ότι αυτή η ανάλυση «έρχεται ήδη αργά, δηλαδή πέντε μήνες μετά τη δημιουργία του καταυλισμού».

Οι 20 ΜΚΟ απαντούν επίσης στην ανακοίνωση του Υπουργείου, σημειώνοντας ότι «αφήνει ελάχιστα περιθώρια καθησυχασμού» και αντίθετα «γεννά και νέα ερωτήματα ως προς τη σημασία και βαρύτητα που δίδεται στην προστασία της υγείας ανθρώπων που διαβιούν ή/και εργάζονται στην προσωρινή δομή». Επίσης, ζητούν από το υπουργείο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσουν ότι η ζωή και η υγεία του πληθυσμού δεν κινδυνεύει, να προβούν στην άμεση εκκένωση του καταυλισμού και τη μεταφορά του συνόλου του πληθυσμού σε κατάλληλες δομές και να προχωρήσουν στην άμεση διερεύνηση της περιοχής από ειδική επιστημονική ομάδα.

Την ανακοίνωση συνυπογράφουν οι ActionAid Ελλάς, Choose Love, Δράση για την Εκπαίδευση, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ECHO100PLUS, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, Equal Rights Beyond Border, Θάλασσα Αλληλεγγύης, Κέντρο Διοτίμα, Legal Centre Lesvos, Lesvos Solidarity, Mobile Info Team, Odyssea, Refugee Rights Europe, Samos Volunteers, Terre des hommes Hellas, Fenix-Humanitarian Legal Aid, HIAS Ελλάδας και HumanRights360.

Η ανακοίνωση των 20 ΜΚΟ

«Σταματήστε να παίζετε με τις ζωές ανθρώπων: επείγει η διασφάλιση της υγείας φιλοξενουμένων και εργαζομένων στο ΚΥΤ της Λέσβου»

Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2021: Με ανακοίνωσή του στις 23 Ιανουαρίου, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου απαντά σε δημοσιεύματα της Aljazeera και της διεθνούς οργάνωσης Human Rights Watch, που ήδη από τον Οκτώβριο του 2020, επεσήμαιναν τον δυνητικό κίνδυνο μόλυνσης από μόλυβδο για τους εργαζόμενους και φιλοξενούμενους της προσωρινής δομής στο Μαυροβούνι, Λέσβου, λόγω της πρότερης λειτουργίας 21 εκ των συνολικά 341 στρεμμάτων της δομής ως στρατιωτικού πεδίου βολής.

Δυστυχώς, η ανακοίνωση του Υπουργείου αφήνει ελάχιστα περιθώρια καθησυχασμού. Aντ’ αυτού, γεννά και νέα ερωτήματα ως προς τη σημασία και βαρύτητα που δίδεται στην προστασία της υγείας ανθρώπων που διαβιούν ή/και εργάζονται στην προσωρινή δομή. 

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, σε σύνολο δώδεκα δειγμάτων εδάφους που εξέτασε η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) στα τέλη Νοεμβρίου 2020, τα έντεκα, τα οποία ελήφθησαν από χώρους διαμονής αιτούντων άσυλο, παρουσίασαν συγκέντρωση μολύβδου κατώτερη των διεθνών ορίων για οικιστική χρήση, ενώ το δωδέκατο, που ελήφθη «από χώρο [της] διοίκησης», παρουσίασε συγκέντρωση μολύβδου ανώτερη της αποδεκτής. Περαιτέρω, το Υπουργείου ενημέρωσε πως προχωρά σε επιπλέον έργα, όπως η «κατασκευή τσιμεντένιας βάσης στις περιοχές διοίκησης, υποδοχής και καταγραφής», με στόχο να «περιορίσει περαιτέρω τον όποιο δυνητικό κίνδυνο» για την υγεία φιλοξενουμένων και εργαζομένων. Με την ολοκλήρωση των έργων, θα ακολουθήσει και νέα δειγματοληψία, «ώστε να διασφαλισθεί ότι κανείς δεν εκτίθεται σε κίνδυνο».

Τρία καίρια ζητήματα, που προκύπτουν από την ανακοίνωση του Υπουργείου, γεννούν ιδιαίτερο προβληματισμό:

Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν η νέα δομή στο Μαυροβούνι, Λέσβου, τέθηκε σε λειτουργία, εργαζόμενοι ή/και φιλοξενούμενοι της δομής ενδέχεται να έχουν εκτεθεί σε επίπεδα μολύβδου «πάνω από τα ανώτερα αποδεκτά όρια». Την έντονη αντίδρασή τους στην ανακοίνωση του Υπουργείου εξέφρασαν και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα[ii], λόγω των πολλαπλών επιπτώσεων που μπορεί να έχει στην υγεία η έκθεση σε μόλυβδο, όπως: αναιμία, νεφρική και εγκεφαλική βλάβη, ακόμη και θάνατος, ενώ, γενικά, η έκθεση σε μόλυβδο επηρεάζει περισσότερο τα παιδιά, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην ιστοσελίδα των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC). Σημειώνεται πως πάνω από 30% του πληθυσμού της δομής είναι παιδιά.

Σήμερα είναι ανέφικτο να διασφαλισθεί η υγεία του συνολικού πληθυσμού της δομής. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, «δεν υπάρχει επίπεδο έκθεσης σε μόλυβδο, το οποίο να είναι γνωστό πως δεν έχει επιβλαβείς επιπτώσεις»,[iii] ενώ ακόμη και τα χαμηλά επίπεδα μολύβδου σχετίζονται με καρδιαγγειακό θάνατο, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Lancet.[iv] Αξίζει δε να επισημανθεί πως ο χρόνος ολοκλήρωσης των «εν εξελίξει» έργων για τον περιορισμό –και όχι την εξάλειψη– του όποιου πιθανού κινδύνου, δεν προσδιορίζεται από το Υπουργείο.

Ότι εν πλήρη γνώση των ως άνω, το Υπουργείο Μετανάστευσης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ήταν ενήμερη της κατάστασης, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, προτεραιοποιούν την υφιστάμενη πολιτική εγκλωβισμού προσφύγων και μεταναστών, παρά το ρίσκο έκθεσης της ζωής και της υγείας όσων ζουν και εργάζονται στη δομή σε κίνδυνο.

Καθώς η προστασία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αξίες και δικαιώματα, η προάσπιση των οποίων δεν μπορεί να επαφίεται σε  πορίσματα που θα διατεθούν κάποια απροσδιόριστη στιγμή στο μέλλον, καλούμε το Υπουργείο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη συνδρομή και των κρατών μελών:

Να διασφαλίσουν, λαμβάνοντας κάθε αναγκαίο μέτρο, πως η ζωή και η υγεία του πληθυσμού δεν κινδυνεύει.

Να προβούν στην άμεση εκκένωση του καταυλισμού και τη μεταφορά του συνόλου του πληθυσμού σε κατάλληλες δομές στην ενδοχώρα και αλλού (π.χ. ξενοδοχειακές μονάδες).

Να προβούν στην άμεση διερεύνηση της περιοχής από ειδική επιστημονική ομάδα και στη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της όποιας περαιτέρω, όπως και της προηγούμενης έρευνας, στο πνεύμα της διαφάνειας.

Οι υπογράφουσες οργανώσεις:

Actionaid Ελλάς

Choose Love

Δράση για την Εκπαίδευση

Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού

ECHO100PLUS

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)

Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών

Equal Rights Beyond Border

Θάλασσα Αλληλεγγύης

Κέντρο Διοτίμα

Legal Centre Lesvos

Lesvos Solidarity

Mobile Info Team

Odyssea

Refugee Rights Europe (RRE)

Samos Volunteers

Terre des hommes Hellas

Fenix – Humanitarian Legal Aid

HIAS Ελλάδος

HumanRights360

Η απάντηση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην ανακοίνωση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής

«Αναφορικά με την ανακοίνωση του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για τα επίπεδα μολύβδου στο προσωρινό ΚΥΤ Μαυροβουνίου στη Λέσβο, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα τονίζουν ότι είναι εξωφρενικό να γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι έχουν εκτεθεί σε έναν τέτοιο κίνδυνο και είναι ντροπή για την ΕΕ και την ελληνική κυβέρνηση.

Σύμφωνα με ιατρικές μελέτες, είναι γνωστό ότι ακόμη και χαμηλά επίπεδα μολύβδου σχετίζονται με θάνατο από καρδιαγγειακές βλάβες, ενώ η έκθεση σε μόλυβδο σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία, όπως μειωμένη γονιμότητα, αναπτυξιακές επιδράσεις σε μωρά και παιδιά, βλάβες σε όργανα λόγω παρατεταμένης ή επαναλαμβανόμενης έκθεσης και καρκίνο.

Μια σειρά ερωτημάτων που προκύπτουν πρέπει να απαντηθούν άμεσα. Γιατί δεν ενημέρωσαν νωρίτερα για τη μόλυνση, καθώς σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής είχαν αυτά τα ευρήματα από τις 8 Δεκεμβρίου 2020; Ποια είναι τα ακριβή ευρήματα και ποιες περιοχές έχουν μολυνθεί και σε ποιο βαθμό; Ποια είναι τα διεθνή πρότυπα που χρησιμοποιήθηκαν για αυτή τη μέτρηση; Τα σημερινά στοιχεία δείχνουν ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης σε μόλυβδο. Με βάση ποια επιστημονική ανάλυση, τα μέτρα που ανακοίνωσε το Υπουργείο είναι αρκετά για την προστασία όσων ζουν στον καταυλισμό;

Για άλλη μια φορά, είναι σαφές ότι χιλιάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά δεν είναι ασφαλείς στο νησί της Λέσβου, ενώ αυτή η ανάλυση έρχεται ήδη αργά, δηλαδή πέντε μήνες μετά τη δημιουργία του καταυλισμού.  Οι ελληνικές αρχές και η ΕΕ πρέπει να αντιδράσουν αμέσως και να μεταφέρουν τους ανθρώπους σε ασφαλές μέρος τώρα. Φτάνει πια! Αρκετά!».