ΤΑ ΜΠΛΟΚΙΑ

Ειδήσεις και αναλύσεις από τη Λέσβο και την Ελλάδα με αριστερή ματιά!

Δεύτερο Θέμα Τόπος

ΒΑΣΟΣ ΒΟΜΒΑΣ / ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗ ΜΥΡΙΒΗΛΗ

Ψάχνοντας στην βιβλιοθήκη μου, για κάποιο βιβλίο,   στο ράφι που  τοποθετώ, τις σπάνιες ως επί το πλείστον λογοτεχνικές εκδόσεις, έπεσε το μάτι μου σε τούτο το  βιβλίο, του Στρατή Μυριβήλη, με τον τίτλο,
 “ΚΟΚΚΙΝΕΣ  ΙΣΤΟΡΙΕΣ  ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗ ΜΥΡΙΒΗΛΗ ΤΟΜΟΣ  ΠΡΩΤΟΣ”,  
τυπωμένο στο χρώμα του κόκκινου, όπως βλέπετε, ενώ στο οπισθόφυλλο του γράφεται ξεκάθαρα ΕΚΔΟΣΗ “ΣΑΛΠΙΓΓΟΣ”  ΜΥΤΙΛΗΝΗ 1915 ΤΙΜΑΤΑΙ ΔΡΑΧΜ. 1.50._
Λεπτομέρεια. Το βιβλίο είναι μικρού σχήματος και απολύτως τετραγωνισμένο.
Στο βιβλίο αυτό, που χρονολογικά, είναι, το πρώτο  που εκδίδει ο Μυριβήλης, περιέχονται συνολικά έξη διηγήματα, αριθμημένα με λατινικά στοιχεία ( I – VI) μέσα σε φόντο βινιέτας, που παραπέμπει σε μικρούς ρόδακες, με σελίδες αριθμημένες με μικρά ελληνικά γράμματα και είναι κατά σειράν τα εξής:
Όλα αφιερωμένα σε διάφορους φίλους του καθώς και σε σημαντικούς ανθρώπους Λέσβιους και μη.
I.  Η  ΧΤΙΚΙΑΡΑ.  
Της Ευαγγελίας Ραφτοπούλου, που το πρωτοδιάβασε.    
II. ΚΙΛΚΙΣ 
Του Αργύρη Εφταλιώτη.
III. ΤΟ ΜΙΖΕΡΟ  
Του Παντελή Χόρν.
IV. ΤΟ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ 
Του Νίκου Πασαλή.*
V. ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ 
Στο περιοδικό  “ΧΑΡΑΥΓΗ”.
VI.  ΔΥΟ ΜΥΘΟΙ ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ.
Θα περάσουν οκτώ ολόκληρα χρόνια για να εκδοθεί η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ . 
Αλλά ας δούμε από κοντά,  σε γενικές γραμμές,  την διαδρομή  των εκδόσεων της ΖΩΗΣ ΕΝ ΤΑΦΩ, αφού  μέσα σ’ αυτήν την διαδρομή, περικλείεται και ολόκληρη η ζωή του συγγραφέα, κυρίως όμως οι συνεχείς μεταπτώσεις και μεταλλάξεις  του, που θα καθορίσουν και σε μεγάλο βαθμό την μετέπειτα πορεία του, στην πνευματική ζωή του τόπου μας.
Ο Μυριβήλης ξεκινά το σχεδίασμα της Ζωής εν Τάφω, στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, στο Μοναστήρι της Σερβίας. Ένα κεφάλαιο,  αυτής της σχεδιαζομένης πρώτης έκδοσης, δημοσιεύεται το 1917 στην εφημερίδα “Νέα Ελλάδα” της Θεσσαλονίκης. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, το κείμενο της πρώτης έκδοσης, δημοσιεύεται σε συνέχειες  στην εφημερίδα “Καμπάνα”, που εκδίδει ο ίδιος ο Μυριβήλης στη Μυτιλήνη, από τις 23 Μαρτίου του  1923. 
Η δημοσίευση της Ζωής εν Τάφω ολοκληρώνεται σε 42 συνέχειες από τις 10 Απριλίου 1923 έως τις 23 Ιανουαρίου του 1924. 
Το κείμενο αυτής της α’ έκδοσης κυκλοφορεί υπό μορφήν βιβλίου, για πρώτη φορά στη Μυτιλήνη, την 1η Απριλίου του 1924, από την “λογοτεχνική βιβλιοθήκη της Καμπάνας” και αναπαράγεται στην μορφή του αρχικού βιβλίου.
Ο Μυριβήλης θα επεξεργασθεί, τροποποιώντας συνεχώς, το αρχικό κείμενο έως και την έβδομη έκδοση του 1955.
Είναι τόσες πολλές οι διορθώσεις του αρχικού κειμένου, που πραγματικά σε καταπλήσσουν, γιατί εδώ δεν έχεις να κάνεις με μιάν απλή διόρθωση, ενός κειμένου, που άλλωστε συνηθίζεται στον χώρο της λογοτεχνίας, αλλά για μια ουσιαστική αναθεώρηση, που υποκρύπτει και κάποια σκοπιμότητα. 
Γεγονός πάντως είναι, ότι ο Μυριβήλης από την απελευθέρωση της χώρας από τους Γερμανούς και μετά, θα επιδείξει μιαν κραυγαλέα μορφή εθνικοφροσύνης, που όμοια της δεν παρουσίασε ποτέ κανένας άλλο πνευματικός άνθρωπος στη χώρα μας.
Η παρένθεση αυτή, κρίθηκε αναγκαία  για τούτον και μόνο τον λόγο, που θα σας εξηγήσω και που  μου  έδωσε και την αφορμή να γράψω όλα τούτα τα περίεργα, που κατά βάσιν φαίνονται ως ασύνδετα μεταξύ τους,  αλλά  που όμως σχετίζονται απολύτως, όπως θα διαπιστώσετε ευθύς αμέσως.
Όλα ξεκίνησαν, από την εύρεση του πρώτου βιβλίου του Μυριβήλη, ΚΟΚΚΙΝΕΣ  ΙΣΤΟΡΙΕΣ – ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, που εκδόθηκε στην Μυτιλήνη το 1915.
Έξη διηγήματα όλα κι όλα.
Κι απ’ αυτά τα έξη, στάθηκα στο, “ΤΟ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ”, αφιερωμένο στον φίλο του, τον Νίκο Πασαλή.
Στην σπουδαία από κάθε άποψη μελέτη, του Παν. Κουτσκουδή, Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΛΕΣΒΙΑΚΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ, που δημοσιεύτηκε στο ΛΕΣΒΙΑΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του Παν. Σκορδά  του 2022, γίνεται αναφορά στον Νικ. Πασαλή  τον πρώτο σοσιαλιστή Μυτιληνιό,  που ήδη από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας θα ρίξει τον σπόρο του σοσιαλισμού στο νησί μας. Παράλληλα, πρωτοπόρος του γλωσσικού ζητήματος, θα αγωνισθεί με όλους τους τότε γνωστούς δημοτικιστές, για την επικράτηση του δημοτικισμού στη Λέσβο.
Στην πολυκύμαντη ζωή του, μόνο πολιτικές διώξεις γνώρισε. Εξορίες, φυλακίσεις, ξύλο και πίκρα ανείπωτη. Χάνοντας σε μικρή ηλικία τα παιδιά του και αργότερα την γυναίκα του.
Με τον Μυριβήλη, δεν ήταν μόνο φίλοι και κουμπάροι. αλλά και συνεργάτες στην εφημερίδα του.
Κι όμως αυτή η τόσο στενή τους σχέση, που σίγουρα εδράζονταν και σε κοινούς κοινωνικούς προβληματισμούς, δεν έπαιξαν κανέναν ρόλο στην μετέπειτα πορεία του Μυριβήλη.
Ίσως, η καλύτερη εξήγηση για τον χαρακτήρα του Μυριβήλη, να δόθηκε από τον Ασημάκη Πανσέληνο.
” Ο Μυριβήλης, μαχητικός όσο παίρνει, είταν στο βάθος αδύνατος. πολεμούσε από φόβους κι έπαιρνε κάποτε η πολεμική του απάνθρωπες διαστάσεις”.
Αύγουστος του 2022.