ΤΑ ΜΠΛΟΚΙΑ

Ειδήσεις και αναλύσεις από τη Λέσβο και την Ελλάδα με αριστερή ματιά!

Δεύτερο Θέμα Τόπος

Στρατής  Αναστασέλλης

Στρατή  Αναστασέλλη

Ξτουγινιάτκα πιςσκέσια

 

Φόρτουσις τριγιά καράβια

τσ’ ήρτις πόξου π’ του λιμάν’

Είχις μέςα μάβρα κτάβια

τσι λουγιώ λουγιώ χαρμάν’.

 

Τι ς’ κατέβτσι Ξτουγινιάτκου

να μας φέρς τέτγιου πιςκέσ;

Τουρμπουλέλιμ’ ανι’χτουμάτκου

πούβαλις τ’ Σκόμπυ του φέσ.

 

Μες του γράμμα ς’ λέγ’ς που  είχις

παζαρέλ’! Μι πγιόν;  Τσι που;

Μι τουν αρχουντάδουν τς πήχις

κόφτς πανί, Χαμαλιπού!

 

Πας τα “μπλόκια” θα ςταθούμι

να μας φα του ξιρουβόρ.

Μο φακίρδις να μη δούμι,

τσι φασίςτις ιμουβόρ.

 

Εν Μπλόκια Ξτούγινα, 1944

Παραμονή Χριστουγέννων του 1944. Ο Τόρνμπουλ έφερε έγχρωμα στρατεύματα να επιβάλη την “τάξη” στη Λέσβο.
———————————————————————————————————————————
ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗ ΑΝΑΣΤΑΣΕΛΛΗ
IN MEMORIAM

Τολμώ να πώ και θα το πώ. Ο Αναστασέλλης ανήκει δικαιωματικά στη χορεία των μεγάλων σατιρικών ποιητών της χώρας μας. Βαθύτατα ευρηματικός, με τον απαράμιλλο στίχο του, διεισδύει βαθιά στη ψυχοσύνθεση του λαού μας, του Λεσβιακού εν προκειμένω, και αναδεικνύει με το εύστοχο χιούμορ του -σκώμμα το λέμε εμείς-, όλες της μορφές της ύπαρξης του. 

Μέσα από το χαριτωμένο πείραγμα του, που πολλές φορές θυμίζει μάνα που κανακεύει το παιδί της, ξεδιπλώνει την κριτική ματιά του και αναλύει σε βάθος την κοινωνική διάσταση των πραγμάτων  της εποχής του. Αφού πρώτα μαθήτευσε, κοντά στον Στρατή Παπανικόλα, όπου μέσα από τις στήλες του “Τριβόλου”, μας έδωσε μοναδικά κομάτια αφηγηματικού λόγου και στίχους πρωτόγνωρης σάτιρας, στη συνέχεια, με  το ψευδώνυμο “Βλουτίνα Γιαπρακάδινα”, αμέσως μετά την κατοχή, από τους Γερμανούς, μέσα από τις στήλες  τώρα της “Ελεύθερης Λέσβου” σατίρισε, όλη αυτήν την περίοδο, που ο λαός προσπάθησε να σταθεί όρθιος και να διεκδικήσει το αναφαίρετο  δικαίωμα του για λευτεριά και προκοπή.

Με τα σατιρικά του ποιήματα, γραμμένα τις μαύρες μέρες των Χριστουγέννων του 1944, ο Στρατής Αναστασέλλης, δίνει το αγωνιστικό του παρόν και με τους έξοχους στίχους του , δίκην χρονογραφήματος, μας μεταφέρει στο κλίμα των ημερών,  με τέτια ζωντάνια, που ακόμα και σήμερα, κι ας έχουν περάσει εβδομήντα έξη ολόκληρα χρόνια, νιώθουμε ότι είμαστε κι εμείς εκεί. Στα Μπλόκια,  όπου δοκιμάστηκε η αντοχή ενός ανυπότακτου λαού, που θέλησαν ξανά, και τότε να τον σκλαβώσουν.

Απλή ανάγνωση των στίχων του, αρκεί για να καταλάβει κανείς, την μεγαλοσύνη εκείνων των ημερών. Ο Αναστασέλλης μέσα από τη σάτιρα του, που είναι ίσως και  η πιο σημαντική πολιτική πράξη, που με λόγο απλό μας άφησε, πέρα από το ζωντάνεμα του κλίματος των ημερών εκείνων, μας έδωσε ακόμα και την κοινωνική διάσταση του αγώνα ενός λαού, που με πρωτόγνωρο πάθος, βαθύτατα επαναστατικό, ξεσηκώθηκε για να υπερασπισθεί την ίδια του την ύπαρξη. 

Ένας στίχος του, τα περικλείει όλα. ” Εδγιου θα κάτσου”. 

Τους μεγάλους σατιρικούς τους χαρακτηρίζει η σοβαρότητα. Κι αυτήν την διέθετε μπόλικη ο Στρατής. Σού έλεγε τα πιο αστεία πράγματα και το πρόσωπό του. πέρα από ένα αχνό μειδίαμα, που δεν μπορούσες να διακρίνεις και τον βαθμό της ειρωνείας του, δεν σ’ άφηνε άλλα περιθώρια, παρά μόνο να γελάσεις με την καρδιά σου. 

Αυτός όμως σοβαρός. 

Θυμάμαι μια φορά, μετά από μια συζήτηση στο γραφείο μου, εντελώς ” ξεκάρφωτα ” μου λέει. 

– Βασλέλ’ τα’μαθες τα νέα; Και πρίν προλάβω να ρωτήσω, ποια νέα; με ύφος, ανάμικτα, ειρωνικό, σοβαρό και δήθεν προβληματισμένο, μου λέει: 

-Τιλέψαν οι παρθένες.  

Και συνέχισε. Τα κουρίτσια πια γεννιούνται χωρίς υμένα!!!!

Πολύ φίλος του πατέρα μου, με μιαν βαθιά εκτίμηση που έτρεφαν ο ένας  για τον άλλον,  στάθηκε για μένα “πολύτιμος συνεργάτης”, αφού για χρόνια, σε καθημερινή βάση έρχονταν, στο γραφείο μου, κρατούσε σημειώσεις, για το ποιος με πήρε τηλέφωνο, όταν έλλειπα για εξωτερικές δουλειές και συνεχώς να  ”  διαρμίζ’ ” σε τέτοιο σχολαστικό βαθμό το γραφείο, που να  μην μπορώ να βρώ άκρη μετά, με τα χαρτιά μου.

 Στο σημειώμα που μου  άφηνε φεύγοντας έγραφε:. 

” Ο παίς του γραφείου !! 

Γράφοντας, για τον σατιρικό Αναστασέλλη  θα ήταν παράλειψη μου. να μην αναφερθώ, στην αποκριάτικη σάτιρα του ΣΙΛΙΝΟΠΛΙΟΥ γραμμένη για το Αγιασώτικο Καρναβάλι τον Φεβρουάριο του 1966.

Σχολιάζοντας το κείμενο έγραψα:

” Τούτη η σάτιρα του  Στρατή Αναστασέλλη, που αντανακλά το σπινθηροβόλο πνεύμα του, γράφτηκε στις 21 Φεβρουαρίου του 1966. Πέρασαν από τότε,  52 ολόκληρα χρόνια κι όμως είναι σαν να την ζούμε σήμερα, γιατί ο Στρατής,  ως ποιητής που ήταν, είχε το χάρισμα  να βλέπει τα πράγματα στη  διάσταση, που καταργεί το χρόνο, έτσι που να τον φέρνει κοντά στις μέρες τις τωρινές, μέσα από μια πολιτική ανάλυση, που σπάνια μπορούν να δώσουν με τέτοιαν μάλιστα ακρίβεια, οι σημερινοί πολιτικοί αναλυτές. Λες και ο χρόνος έχει ακινητοποιθεί. Κι ενώ μιλά και σχολιάζει,  τις οδυνηρές για τη χώρα  συνέπειες της “κακούργας” μετανάστευσης, που ρήμαξε κυριολεκτικά τον τόπο μας και τον στέρησε από τα πιο ζωντανά εργατικά του χέρια,  

“Στέρνουμι ζουντανό κριγιάς τράμπα καταψυγμένα….”, θα μας θυμίσει, πως και  σήμερα  βρισκόμαστε στην ίδια θέση, στην ίδια  πραγματικότητα,με τη φυγή του επιστημονικού δυναμικού της χώρας μας. 

Πόσο αλήθεια επίκαιρα είναι τα λόγια του!

Κι ακόμα όταν τότε μιλούσε για το Βιετνάμ, σε τι  αλήθεια διαφέρει σήμερα ο πόλεμος  στη Συρία και στ’ άλλα μέρη του πλανήτη μας; 

Κι όλα αυτά μέσα από την αιχμηρή σάτιρα του, που ενώ σου θυμίζει με έντονο τρόπο, την ευφορία του αγασώτικου καρναβαλιού, παράλληλα σε κάνει να σκέφτεσαι.

Αυτός ήταν ο Στρατής”. 

Υ.Γ.

Με αφορμή τη δημοσίευση των  διηγημάτων του Στρατή Αναστασέλη, ΤΑ ΑΝΗΘΙΚΑ, Ο Γιαννακός σε μια λιτή,  αλλά και μεστή συνάμα,  κριτική του, με το γνωστό Ροίδειον ύφος του, αναλύει και αναδεικνύει την σημαντική προσωπικότητα του  Στρατή και τη θέση του στην Λεσβιακή Γραμματεία, μ’ αυτόν τον ιδιότυπο τρόπο, που χαρακτηρίζει τα γραφτά του.

“Αθήνησι , 1η του Γαμηλιώνος μηνού και έτου 1974…..

( παρήλθον δε ημέραι 31 και υπολείπονται 334)

Φίλτατε μοι ….συν-γραφευβ  Κόπη (χυδαϊστί Κοπς) κατά κόσμον Ευστράτιε Αναστασέλλη. Χαίρειν! 

Μείζονι χαράν, μοι επροξένησεν το αποσταλέν μοι και ληφθέν αρτίως ανάτυπον σου, με την εν-γκάρδιον αφιέρωσιν σου και υψηλόφρονα εν ταυτώ. Σε ευχαριστώ μυχιαίτατα διά την “τεμήν”.

Διεξήλθον τούτο ενδελεχώς και το εύρον  αρτίως γλαφυρόν, στιλπνόν και πολύ έβμορφον, έτι δε λίαν περιεκτικόν δοκουμέντον, περί το διαπραγματευόμενον θέμα. Δύναμαι αδιστάκτως ειπείν, ότι είσαι ο μοναδικός Λεζβιακός λεογράφος, per terra per mare.  εις γνησιότητα, βεβαίως και το εκάστοτε γραπτόν σου ηχεί ως φόρμιγξ ηφαιστειώδους θερμότητος!

Και λέγω. Οι φίλαυτοι “γραμματιζούμενοι”,  ως τους λέγεις εσύ,  δεν ημπορούν παραβληθήναι  ή καταπονείσαι σε, εις τον άθλον,  της  γνησίας βεβαίως-βεβαίως λεογραφίας,  αφ’ όσον δείκνυνται  εν τέλει μάλλον ορφνώδους ημιμαθείας ερασταί, ίνα μη είπω, ερεβώδους τοιαύτης, πελματοβάμωνες, βαδίζοντες ανυπόδητοι, επί απορρώγων βράχων!

Τα ….κωμικά σου – σατιρικά σου θέλω ειπείν- είναι τοιαύτης ιλαροχαρούς αυδής, ώστε να κάμωσιν τας καρδίας ημών να ….υλακτούν ευφροσύνως!

Εύγε φίλιε Κόπη, και κράτα εσαεί το γέρας, ίνα μη είπω παραδρομίζων πως, το κέρας της δόξης, όπερ δικαίως σοι ανεγνώρισεν  η Λεζβιακή Μούζα!

Όλως υμέτερος S.O.S

Γιαννακός “.

Φεβρουάριος του 2021