ΤΑ ΜΠΛΟΚΙΑ

Ειδήσεις και αναλύσεις από τη Λέσβο και την Ελλάδα με αριστερή ματιά!

Απόψεις Δεύτερο Θέμα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ”ΦΩΤΟΣΤΕΦΑΝΟΥ” ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

Γράφει ο Δημήτρης Λεοντής

 

Το φαινόμενο του  “φωτοστέφανου” (halo effect) είναι ένα είδος γνωστικής προκατάληψης. Είναι το φαινόμενο το οποίο εξηγεί γιατί όταν συμπαθήσουμε κάποιον με την πρώτη ματιά, πιστεύουμε ότι είναι καλός σε πολλούς τομείς της ζωής του. Για παράδειγμα, ο μαθητής ή η μαθήτρια είναι χαριτωμένος/χαριτωμένη. ‘‘Ε αφού είναι χαριτωμένος/η είναι επίσης και  έξυπνος/η!’’.

Στην τάξη, οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων υποκύπτουν αρκετές φορές στο σφάλμα του ”φωτοστέφανου” κατά την αξιολόγηση των μαθητών τους. Για παράδειγμα, ένας εκπαιδευτικός ο οποίος βλέπει ένα μαθητή με καλή συμπεριφορά, μπορεί να τείνει να θεωρήσει ότι είναι επιμελής και καλός στα μαθήματα, χωρίς να εμβαθύνει στην αξιολόγησή του, και έτσι να επηρεαστεί βάζοντάς του υψηλές βαθμολογίες. Το αντίθετο συμβαίνει ότι τον θεωρήσει ατημέλητο ή ‘‘αγενή’’ κλπ.

Επίσης, σε επιστημονική μελέτη, σχετική με προφορικές εξετάσεις, μερικοί μαθητές υπαινίχθηκαν το ”φωτοστέφανο” π.χ. μια μαθήτρια είπε ότι οι δάσκαλοί της την γνώριζαν εδώ και αρκετό καιρό, έτσι θα μπορούσαν να την κατανοήσουν και να την αξιολογήσουν καλύτερα στα προφορικά και στις ιδέες της.

Άλλοι μαθητές είπαν ότι μπορούν να δώσουν στους καθηγητές τους καλύτερες απαντήσεις κατά τη διάρκεια ενός τεστ καθώς έχουν μεγαλύτερη κατανόηση του τι αναμένεται από αυτούς. Οι μαθητές αισθάνονται ότι μπορεί να αποκτήσουν αναγνώριση κατά τη διάρκεια του προφορικού τεστ με την επίδειξη συγκεκριμένου λεξιλογίου που διδάσκονται από τον καθηγητή τους. Δηλαδή, να απαντήσουν ακριβώς σε αυτό που θέλει να ακούσει ο καθηγητής τους, με βάση τη γλώσσα που χρησιμοποιεί. Επιπλέον, πολλοί μαθητές δήλωσαν ότι αισθάνονται πιο άνετα να κάνουν προφορική εξέταση με τον δικό τους δάσκαλο.

Στο φαινόμενο του ”φωτοστέφανου”, αποδίδεται σε κάποιες περιπτώσεις, και στο να πετύχουν σε ΑΕΙ της αρεσκείας τους, είτε επειδή υπερεκτιμήθηκαν (λόγω συμπάθειας του δασκάλου), είτε επειδή υποτιμήθηκαν (λόγω αντιπάθειας του δασκάλου). 

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι προσδοκίες του δασκάλου έχουν τεράστια επιρροή στην επίδοση των μαθητών. Οι καλοί εκπαιδευτικοί το γνωρίζουν, γι’ αυτό έχουν προσδοκίες όχι μόνο από τους καλούς μαθητές αλλά από όλους. Ξέρουν ότι το κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και περιμένουν από το καθένα να δώσει τον καλύτερο εαυτό του, προσαρμόζοντας ανάλογα και την διδασκαλία τους.