ΤΑ ΜΠΛΟΚΙΑ

Ειδήσεις και αναλύσεις από τη Λέσβο και την Ελλάδα με αριστερή ματιά!

Απόψεις Δεύτερο Θέμα

1941-1944: Αν μιλούσαν τα συμβόλαια…

Της Τζώρτζιας Ρασβίτσου

Το παρόν κείμενο βασίζεται στο βιβλίο του Παναγιώτη Σαμίου «Οι Χρυσές Ευκαιρίες της Κατοχής», εκδόσεις Εταιρίας Σύγχρονης Ιστορίας.

1941-1944. Όσο κάποιοι πολεμούσαν στο μέτωπο για την πατρίδα και την ελευθερία, χιλιάδες άλλοι συμπατριώτες μας εκμεταλλεύονταν τη «συγκυρία» για να γεμίσουν τα μπαούλα τους λίρες και να αυξήσουν την ακίνητη περιουσία τους.  Εκτός από τη μαύρη αγορά, οι παραγγελίες της Βέρμαχτ, η παραγωγή ειδών πρώτης ανάγκης, τα δημόσια έργα που εξυπηρετούσαν τους στόχους  των κατακτητών, ήταν εκείνα που έφτιαξαν τις «μεγάλες οικογένειες» που μετέπειτα συνέβαλαν στο αναπτυξιακό θαύμα της χώρας μας. (ενδεικτικά: Παπαστράτος, Λαναράς, Βασιλειάδης, Καρέλλας, Χυτήρογλου κ.α).

Οι καινούργιοι πλούσιοι της κατοχής και συνεργάτες των κατακτητών, επένδυσαν τον πλούτο τους ως καλοί και συνεπείς νοικοκυραίοι σε ακίνητα.  Σταθερή αξία η γη, αποτελούσε την καλύτερη εξασφάλιση του μέλλοντος των παιδιών τους. Οι κατοχικές δικαιοπραξίες «σκότωσαν» εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα. Και όπως είναι εύκολο να καταλάβει κανείς, το μεγάλο θύμα των εκποιήσεων ήταν οι μικρές ιδιοκτησίες των λιγότερο εύπορων, που η πείνα τους απειλούσε τη ζωή. Με τίμημα που έφτανε έως και το 1/20 της αξίας των ακινήτων ή με λίγα τρόφιμα, οι ιδιοκτησίες άλλαξαν χέρια.

Μετά τον πόλεμο η κυβέρνηση Σοφούλη  με τη συντακτική πράξη 114/29-3-1946 ακύρωσε τις κατοχικές αγοραπωλησίες, γεγονός που κινητοποίησε τους «αγοραστές». Δημιουργήθηκαν δύο πανελλήνιες ομοσπονδίες: η «Πανελλήνια Ομοσπονδία Αγοραστών», που υπερασπίζονταν την «ελευθερία των συναλλαγών» και  η «Πανελλήνια Ομοσπονδία Πωλησάντων Ακίνητα επί Κατοχής», που διεκδικούσαν την ακύρωση των πωλήσεων και την επιστροφή των ακινήτων.

Στις 25-11-1949 ο αναγκαστικός νόμος 1323 προέβλεπε:

α) Τα μεγάλα ακίνητα παρέμεναν στους αγοραστές και οι πωλητές μπορούσαν να ζητήσουν συμπληρωματικό τίμημα ίσο με το 75% της διαφοράς της αξίας του 1949 με την τιμή πώλησης.

β) τα μικρά και μεσαία ακίνητα μπορούσαν να διεκδικηθούν δικαστικά (με την προϋπόθεση ότι ο πωλητής δεν είχε κανένα περιουσιακό στοιχείο και με επιστροφή του τιμήματος στον αγοραστή  εντόκως (6%), ενώ υπήρχε και η δυνατότητα του εξώδικου συμβιβασμού στην οποία κατέφυγαν οι περισσότεροι, καθώς ο νόμος θεωρήθηκε αντισυνταγματικός και κάποια Πρωτοδικεία αρνήθηκαν  να τον εφαρμόσουν. Δέκα μέρες πριν τη λήξη της προθεσμίας άσκησης των αγωγών ο Άρειος Πάγος απεφάνθη τη συνταγματικότητα του νόμου  χωρίς να δοθεί καμία παράταση στην προθεσμία.

Έτσι λοιπόν τελειώνει μια ιστορία αναδιανομής πλούτου, πάνω στην οποία βασίστηκαν πολιτικές και οικονομικές συμμαχίες, που επηρέασαν τη μεταπολεμική πολιτική και οικονομική κατάσταση της χώρας μας. Από τη μια φόβιζαν τον κόσμο ότι ο κομουνισμός θα του έπαιρνε τα σπίτια, κι από την άλλη εκμεταλλεύονταν την πείνα και τα άρπαζαν αυτοί.

(Εθνική ομοψυχία; Πικρό το χαμόγελο…)